Pewnego dnia przeczytałem recenzję jednej książki w „Journal of the Evangelical Theological Society” (JETS, czerwiec 2021, s. 411-415). Recenzowana książka to „Finding the Right Hills to Die On: The Case for Theological Triage” („Poszukiwanie tego, o co warto kruszyć kopie: Kwestia teologicznej selekcji”) autorstwa Gavina Ortlunda. Nie czytałem jeszcze tej książki. Ale recenzja wskazała na fascynujący sposób patrzenia na znaczenie różnych doktryn teologicznych.

Według Erica Oldenburga, recenzenta, Ortlund proponuje „czterokrotny podział na, kolejno, doktryny pierwszej rangi lub istotne, doktryny drugiej rangi lub pilne, doktryny trzeciej rangi lub ważne oraz doktryny czwartej rangi lub nieistotne” (s. 411). Ortlund nazywa narodziny z dziewicy i usprawiedliwienie przez wiarę doktrynami pierwszej rangi. Jako doktryny drugiego rzędu wymienia zaprzestanie/ustanie versus kontynuacja [działania pewnych darów Ducha Świętego] oraz debatę komplementarno-egalitarną. Jako doktryny trzeciego rzędu wymienia doktrynę odnośnie Milenium oraz debatę stworzenie-ewolucja. Recenzent nie wskazuje, co Ortlund podał jako przykłady doktryn czwartej rangi.

Zastanawiałem się: Jak uszeregowałbym cztery poziomy doktryny dotyczące Teologii Darmowej Łaski? Jak możecie sobie wyobrazić, mam na ten temat swoje zdanie!

Pierwszy poziom, czyli istotne doktryny Darmowej Łaski obejmują zbawczą wiarę jako przekonanie [o prawdzie przedstawianych faktów], pewność własnego zbawienia jako istotę zbawczej wiary, wieczne bezpieczeństwo [odnośnie wiecznego przeznaczenia], usprawiedliwienie tylko przez wiarę, narodziny z dziewicy, bóstwo Chrystusa, Trójcę Świętą, zastępcze zadośćuczynienie, nieograniczone zadośćuczynienie, cielesne zmartwychwstanie Jezusa trzeciego dnia oraz rychły powrót Jezusa¹.

Proponuję następujące doktryny jako doktryny drugiego poziomu Darmowej Łaski, pilne, ale nie niezbędne: nieomylność Pisma Świętego, różnica między wiecznym zbawieniem a wieczną nagrodą, chrzest poprzez zanurzenie jako pierwszy krok w uczniostwie oraz egzegeza (objaśnianie, nauczanie) Biblii werset po wersecie.

Trzeci poziom, czyli ważne doktryny Darmowej Łaski obejmują kreacjonizm młodej ziemi (KMZ), ogólnoświatowy potop, wieczne świadome męki (WŚM), niebezpieczeństwa duchowości kontemplacyjnej, zaprzestanie/ustanie versus kontynuacja [działania pewnych darów Ducha Świętego], prowadzenie zborów przez starszych, Wieczerzę Pańską i dyspensacjonizm.

Czwartym poziomem, czyli nieistotnymi doktrynami Darmowej Łaski, są wszelkie doktryny, które nie mają wyraźnego wpływu na pozycję Darmowej Łaski. Następujące doktryny nazwałbym doktrynami czwartego poziomu nauk Darmowej Łaski: Zakrywanie głowy przez kobiety podczas modlitwy, obrzezanie z powodów zdrowotnych, praktyki dietetyczne z powodów zdrowotnych, picie wina a bycie abstynentem, tatuaże i preferowane tłumaczenie Biblii.

Oto jak to wygląda w praktyce.

Powinniśmy zrozumieć, że są ludzie, którzy identyfikują się z teologią Darmowej Łaski, ale posiadają inne zasadnicze doktryny Darmowej Łaski niż te, które przedstawiłem. GES zostało zganione przez ludzi, którzy nazywają się zwolennikami Darmowej Łaski, ponieważ wierzymy, że pewność własnego zbawienia jest istotą zbawczej wiary. Jeśli ktoś, kto identyfikuje się z Darmową Łaską, wierzy, że rzymscy katolicy i inni ludzie zbawieni przez uczynki rodzą się na nowo i są wiecznie bezpieczni [odnośnie wiecznego przeznaczenia], nawet jeśli nigdy nie uwierzyli w bezpłatny dar życia wiecznego, to należy zrozumieć, że są oni niezgodni z GES, a my nie zgadzamy się z nimi. Te dwie pozycje doktrynalne różnią się co do tego, co trzeba zrobić, aby mieć życie wieczne, a to stawia nas na różnych ścieżkach, mimo że każda z nich identyfikuje się jako Darmowa Łaska.

Nie uważam, że doktryny drugiego, trzeciego czy czwartego poziomu Darmowej Łaski są tak istotne, że powinniśmy się z ich powodu odseparowywać od innych. Znam wielu w GES, którzy na przykład nie wierzą w kreacjonizm młodej ziemi, ustanie versus kontynuacja darów Ducha Świętego czy prowadzenie zborów przez starszych.

Niektóre z doktryn, które wymieniłem jako doktryny drugiego lub trzeciego stopnia Darmowej Łaski, są dla mnie bardzo bliskie tego, aby być przyczyną separacji: Odrzucenie wiecznej świadomej męki, odrzucenie nieomylności Pisma Świętego i przyjęcie duchowości kontemplacyjnej. Oczywiście, z mojego doświadczenia wynika, że kiedy ludzie nie zgadzają się w tych kwestiach, nie zgadzają się również w jednej lub kilku doktrynach Darmowej Łaski na poziomie pierwszym.

A co z tobą? Jak zdefiniowałbyś pierwszy, drugi, trzeci i czwarty poziom Teologii Darmowej Łaski? Które doktryny są tak ważne, że oddzieliłbyś się od tych, którzy się z nimi nie zgadzają?

Kluczem do doktryny jest posiadanie „umysłu Chrystusa” (1Kor 2:16). Jeżeli wierzymy i nauczamy tego, czego On nauczał, to będziemy stali na solidnym podłożu, kiedy On będzie nas sądził na Bema.