W 1 Liście do Tymoteusza 3. apostoł Paweł przedstawia wymagania stawiane starszemu, aby mógł być ustanowiony w kościele. W 1 Tymoteusza 3:2 pisze, że musiał on „potrafić nauczać” (ku nauczaniu zdolny, dobry nauczyciel, διδακτικόν). To ma sens. Przywódca kościoła ustanowiony przez delegata apostoła Pawła, powinien był umieć nauczać zdrowej doktryny.
Zawsze jednak miałem pewne wątpliwości co do tego wymogu. Czy starszym ustanowionym przez Tymoteusza, mógł być człowiek, który miał solidną wiedzę doktrynalną, ale nie był szczególnie dobry w publicznym nauczaniu? Być może potrafiłby rozmawiać o teologii w rozmowie indywidualnej, ale nie przed grupą. Wszyscy spotykaliśmy w kościele takich przywódców. W 1 Tymoteusza 5:17 apostoł Paweł wyraźnie wspomina o starszych, którzy „trudzą się w słowie i nauczaniu”, co naturalnie może sugerować, że nie wszyscy starsi to robili.
Wyrażenie „zdolny do nauczania” pochodzi z jednego greckiego słowa διδακτικόν. Jedyny inny przypadek, w którym pojawia się to słowo διδακτικόν w Nowym Testamencie, to 2 Tymoteusza 2:24. Tam apostoł Paweł mówi, że sługa Pana nie powinien się kłócić, ale ma być łagodny wobec wszystkich, zdolny do nauczania, cierpliwy”. Pozostałe wymagania wobec sługi Pana dotyczą pokory. Dodanie „zdolny do nauczania” wydaje się nieco odbiegać od pozostałych cech w tym miejscu. Z kolei „otwarty na naukę” lepiej pasowałoby do pozostałych wymagań zawartych w tym wersecie.
Niedawno znajomy, który zna grekę znacznie lepiej ode mnie, zasugerował, że „zdolny do nauczania” nie jest najlepszym tłumaczeniem 1 Tymoteusza 3:2. Greckie słowo przetłumaczone jako „zdolny do nauczania” (διδακτικόν) jest przymiotnikiem. Oczywiście jest ono związane z czasownikiem „nauczać”. Ale czy aspekt czasownikowy tego przymiotnika jest bierny czy czynny? (Czasowniki mogą być czynne lub bierne).
Jeśli jest czynny, wówczas „zdolny do nauczania” byłoby akceptowalnym tłumaczeniem. Jeśli jednak jest bierny, lepszym tłumaczeniem byłoby „otwarty na naukę”. Jeśli jest bierny, apostoł Paweł napisał, że starszy musiał być otwarty na naukę. Mądry starszy rozumiał, że nie wiedział wszystkiego. Jest gotów zmienić swoje poglądy, jeśli Pismo Święte skonfrontuje go z jakimkolwiek błędnym przekonaniem. Z pewnością pasowałoby to do innych wymagań stawianych słudze Pańskiemu, wymienionych w 2 Tymoteusza 2:24. Starszy, który był podatny na nauczanie, był pokorny.
Chociaż słowo to występuje tylko w tych dwóch miejscach w Nowym Testamencie, pojawia się ono w świeckich pismach współczesnych Nowemu Testamentowi. Przynajmniej w kilku miejscach słowo to nie oznacza „zdolny do nauczania”, ale „nauczony”. W Tytusa 1:9 starszy jest opisany jako ten, kto jest „nauczony”. Paweł używa słowa bardzo podobnego do tego, którego używał w 1 Tymoteusza 3:2 i 2 Tymoteusza 2:24. Jedynym sposobem, w jaki kandydat na ustanowionego starszego mógł być nauczony, było to, że był otwarty na naukę.
Czy w 1 Tymoteusza 3:2 apostoł Paweł mówi, że kandydat na starszego musiał umieć nauczać, czy też mówi, że musiał być podatny na naukę? (Wielu powiedziałoby, że jedno i drugie!) Jeśli to drugie, apostoł Paweł mówił w ten sposób, że przywódca kościoła musiał być uczniem Biblii. Był on odpowiedzialny za nauczanie innych, więc musiał podporządkować się temu, co mówi Słowo i uczyć się z niego, aby mógł nauczać swoją owczarnię.
Nie zamierzam się o to kłócić. Ale bardzo podoba mi się to, co powiedział mój przyjaciel. Chociaż przywódca musiał być otwarty na naukę, to samo dotyczy wszystkich wierzących. Z mojego doświadczenia wynika, że jedną z największych przeszkód, jakie wierzący napotykają w zrozumieniu doktryny biblijnej, jest skłonność do bycia niechętnym do nauki. Możemy wpaść w pułapkę myślenia, że wiemy wszystko.
Usłyszeliśmy coś od szanowanego nauczyciela lub kaznodziei i to rozstrzyga sprawę. Nie jesteśmy już gotowi, by Pismo Święte zmieniło nasz sposób myślenia. Łatwo jest stać się niechętnym do posłuszeństwa nauczaniu Biblii, zmieniającego nasze przesądy i zabobony, wynikające z wcześniejszego naszego uformowania.
Czy apostoł Paweł chciał, aby przymiotnik w 1 Tymoteusza 3:2 miał znaczenie czynne („zdolny do nauczania”), czy bierne („chętny do bycia nauczanym”)? Myślę, że mój przyjaciel ma rację. Ale nawet jeśli uważasz inaczej, myślę, że wszyscy możemy się zgodzić, że nauczyciel Biblii sam musi być chętny do bycia pouczonym przez Biblię.
__________
Ken Yates (ThM, PhD, Dallas Theological Seminary) jest redaktorem czasopisma Grace Evangelical Society i mówcą GES na wschodnim wybrzeżu i za granicą. Jego najnowsza książka to Hebrajczycy: Partnerzy z Chrystusem.
Jeśli chcesz zadać pytanie dotyczące danego bloga, napisz do nas na adres ges@faithalone.org.
